چهارشنبه ٢٢ آذر ١٣٩٦  |  
رئيس سازمان امور عشاير ايران: پنج ميليارد تومان تسهيلات ارزان قيمت به عشاير آسيب ديده از زلزله پرداخت مي شود.
اخبار > عشایر می توانند نیاز کشور به گوشت قرمز را تامین کنند


  چاپ        ارسال به دوست

رییس سابق سازمان امور عشایر:

عشایر می توانند نیاز کشور به گوشت قرمز را تامین کنند

 علی اکبری رییس سابق سازمان امور عشایر در خصوص پیشینه عشایری خود می گوید: « جدا از اینکه تا 18 سالگی زندگی ایلی داشته ام، در مدارس عشایری درس خوانده ام و به نام این جامعه همزمان با فرمان امام خمینی (ره) در 27 خرداد 1358 وارد جهاد سازندگی شده و جهاد عشایر را در استان فارس راه اندازی کردم. بیش از دو سوم دوران خدمتم در تماس با این جامعه بوده و بیشترین ایام عمرم را به نام خدمت برای عشایر گذرانده ام. همواره تلاش کرده ام در خصوص عشایر مطلب بنویسم و در هر جایی که ایجاب کرده این وفاداری و دفاع از این جامعه را نشان داده ام».

 

مهندس علی اکبری رییس سازمان امور عشایر ایران در سال های ابتدایی دهه 1380، معتقد است با انجام فعالیت های فرهنگی و برجسته کردن مزیت های فرهنگی و اجتماعی عشایر باید موضوع عشایر را به صورت مستمر در معرض دید مسئولین، سیاست گذاران و برنامه ریزان و مردم قرار داد و از همین رهگذر امتیاز گرفت و اقدام به برطرف کردن مشکلات آنان کرد.

 

ایشان در زمانی که مسئولیت سازمان امور عشایر را عهده دار بود، در این خصوص اهتمام ویژه ای داشت. برگزاری همایش ها و جشنواره هایی از قبیل؛ اولین جشنواره شعر و موسیقی عشایر ایران، همایش ملی ساماندهی عشایر کشور، نخستین جشنواره انتخاب پژوهش های عشایری برتر، برگزاری اولین همایش معتمدین و سران عشایر، و همچنین دیدار عشایر و کارگزاران عشایری با مقامات عالی کشور و انتشار مجدد فصلنامه عشایری ذخایر انقلاب، از جمله اقدامات برجسته و موثری بود که به همت ایشان اتفاق افتاد و علاوه بر اینکه سبب حضور و ارتباط ملموس دستگاه های اجرایی، قانون گذاری و فرهنگی و همچنین مجامع علمی، پژوهشی و دانشگاهی با جامعه عشایری شد، پر بیراه نیست که مجموعه چنین فعالیت هایی در آن سال ها (1380 تا 1384) را پیش درآمدی دانست که منجر به تصویب آیین نامه ساماندهی عشایر کشور در سال 1384 توسط هیات وزیران شد و در آن وظایف سایر دستگاه ها در قبال عشایر کشور که پیش از آن فراموش شده بود، تببین و تدوین شد و اقدامات خوبی نیز از زمان تصویب این آیین نامه تا کنون، در مناطق عشایری کشور انجام شده است.

 

روابط عمومی سازمان امور عشایر گفت و گویی اختصاصی در خصوص وضعیت جامعه عشایری کشور و بایدها و نبایدهای این جامعه، با مهندس اکبری به عنوان یکی از کارشناسان خبره جامعه عشایری که بیشترین زمان عمرشان را در خدمت به این جامعه پر تلاش و تولیدکننده سپری کرده اند، انجام داده است که از نظر خوانندگان محترم می گذرد.

 

                                                                                                                                                گفتگو و تصاویر از : علیرضا رحیمی

 

 

 

 

 

 

س - جناب آقای مهندس اکبری، با توجه به  سالها حضور جنابعالی در راس  مدیریت سازمان امور عشایر و آشنایی و ارتباط نزدیک با جامعه عشایری، در حال حاضر وضعیت عشایر کشور را چگونه می بینید و بهره مندی عشایر از امکانات و شاخص های توسعه را چگونه ارزیابی می فرمایید؟

 

ج - جامعه عشایری از نظر برخورداری از شاخص های توسعه تفاوت های مشهودی با جوامع شهری و روستایی کشور دارد، علیرغم منافع بسیار و تلاش فراوان و کم دردسر بودن برای کشور، متاسفانه در اولویت خدماتی هیچ دستگاهی قرار ندارد. هر چند تا کنون اقدامات خوب و موثری انجام شده است اما از آنجا که نیازهای عشایر در حیطه مسئولیت دستگاه های مختلف قرار دارد، ضروری است تحت پوشش برنامه چند منظوره باشند که با تاسف باید گفت معمولا فراموش می شوند.

 

                                                                           

 

س - مهم ترین مشکلات و مسائل مبتلابه عشایر کشور را در حال حاضر چه می دانید و چه راه کارهایی برای برطرف نمودن و برون رفت از این مشکلات پیشنهاد می دهید؟

 

ج - مراتع و چراگاه ها که روزگاری در مالکیت عشایر قرار داشت و قرن ها از آن بهره برداری می کردند، امروزه از دسترس آنان خارج شده است و ولع دست اندازی به مراتع و مسیرهای تردد عشایر از سوی دیگران و واگذاری بدون برنامه آنها به این و آن، عشایر را در موضع انفعالی قرار داده است. هم اینک رقابت در بهره برداری بیشتر و تخریب است، چرا که همه دولت را مالک آن می دانند. این مسئله آنقدر مهم است که سایر مسائل را تحت تاثیر قرار می دهد؛ واقعا عشایر از کجا باید حرکت کنند؟ در کجا باید اتراق کنند؟ معاش آنان چگونه باید تامین شود؟

 

قوانین برنامه توسعه و یا بودجه سنواتی، برای عشایر احکامی را تکلیف می کنند که به ندرت به مرحله اجرا در می آید و اسفبار اینکه هیچ کس هم پاسخگو نیست و اسفبارتر اینکه هیچ مرجعی هم توضییح نمی خواهد. برای برون رفت از این وضعیت می بایست علاوه بر پیگیری های مستمر سازمان امور عشایر، اقدام های زیر را در دستور کار قرار داد:

 

1 ـ نهادهای مردمی و اجتماعی در ایلات و عشایر شکل بگیرند، متحد شوند و با قدرت خواست های عشایر را مطالبه کنند (مانند تشکل معتمدین عشایر).

2 ـ تشکل های موجود عشایری شناسایی و با هم مرتبط و ترجیحا در قالب یک اتحادیه هماهنگ شوند (صندوق های معیشت پایدار و ...).

3 ـ شبکه تعاونی ها و اتحادیه های عشایری تقویت شوند تا نیازهای عشایر را مطالبه و پیگیری کنند.

4 ـ در احکام برنامه های توسعه و قوانین بودجه به هیچ وجه نبایستی از عشایر غفلت شود.

5  با انجام فعالیت های فرهنگی، موضوع عشایر را همواره باید زنده نگه داشت.

 

 

 

س - با توجه به بروز خشکسالی در کشور که منجر به بروز سختی های مضاعفی در مناطق عشایری کشور به ویژه در خصوص تامین آب و  علوفه دام شده است، اولویت سیاست گذاری و  برنامه ریزی برای ساماندهی عشایر و برون رفت از مشکلات حاصل از خشکسالی را در چه می دانید؟

 

ج - خشکسالی همیشه بیشترین لطمات را به عشایر وارد کرده است و اگر سیاست های حمایتی مناسبی نباشد نتیجه ای جز زمین گیر شدن، آوارگی و استیصال خانوارهای عشایری نخواهد داشت. بنابراین برای به حداقل رساندن تبعات خشکسالی در مناطق عشایری، نیاز به برنامه و سازمان اجرایی منعطف است، در غیر این صورت جامعه ناچار می شود بابت این کم توجهی، هزینه های چند برابر پرداخت کند. این مشکل با دستگاه هایی که هم به امور عشایر اهتمام ندارند، هم شناخت کافی ندارند و هم از حوزه جغرافیایی تعریف شده نمی خواهند و نمی توانند پا بیرون بگذارند، برطرف نخواهد شد، بلکه ساز و کار  و سازمان اجرایی توانمند و با انعطاف لازم دارد.

به اعتقاد بنده سازمان امور عشایر می بایست عضو دائم صندوق بیمه محصولات کشاورزی و تشکل های مشابه باشد.

 

 

 

س - مهمترین برنامه ها و خدماتی که در زمان حضور جنابعالی در راس مدیریت سازمان امور عشایر برای ارتقای زندگی عشایر  و ساماندهی آنان سیاست گذاری، برنامه ریزی و انجام شد، چه بود و چه نتایجی به دنبال داشت؟

 

ج - کاری اگر انجام شده نتیجه تلاش جمعی بوده است. هنوز هم اعتقاد دارم باید با برجسته کردن مزیت های فرهنگی و اجتماعی، موضوع عشایر را در معرض دید مستمر قرار داد و از همین رهگذر اقدام به رفع مشکلات آنان کرد. در آن سال ها در همین زمینه تلاش ها و کارهایی صورت گرفت که فکر می کنم بی اثر نبودند. در آن زمان کمتر هفته ای بود که در صدا و سیما برنامه ای در خصوص عشایر بر روی آنتن نرود که لازم است این کارها تداوم داشته باشد.

 

بنابراین فعالیت هایی نظیر پژوهش های برتر عشایری (دو یا چند ساله)، گرفتن مصوبات از شورای عالی عشایر، برگزاری جشنواره ها و همایش های مختلف عشایری و ... بی اثر نخواهند بود.

 

 

 

 

                                                  

 

س - یکی از موضوعاتی که  همچنان صاحب نظران و نظریه پردازان جامعه عشایری کشور با آن دست به گریبان هستند، موضوع «کوچ بهتر است یا اسکان» است. نظر جنابعالی در خصوص این دو مقوله چیست و کدام یک را راه گشای یک زندگی بهتر با حداقل مشکلات برای جمعیت نزدیک به یک میلیون و 200 هزار نفری جامعه عشایری کشور می دانید؟

 

ج - مجادله کوچ یا اسکان بی معنی است و هیچ کدام به تنهایی قابل دفاع نیستند. قرن هاست هم کوچ بوده و هم اسکان و ما نمی توانیم چیزی را به این جامعه پر تلاش و متحرک و وابسته به آب و گیاه تحمیل کنیم چرا که آنها منافع خودشان را بهتر از ما می شناسند. کما اینکه از آن زمانی که مرتع  را از عشایر گرفتیم و دولتی کردیم، محیط زیست را هم از دست دادیم. پیرمرد عشایری می گفت، کارشناسان منابع طبیعی، مراتع را، کارشناسان محیط زیست، طبیعت را و هر دو عشایر را بیچاره کردند؛ این حرف دل آنهاست.

 

بنابراین معتقدم که نباید وقتمان را بر سر این دو مفهوم تلف کنیم؛ وظیفه جامعه و تکالیف دستگاه ها ارائه خدمات است و باید بگذاریم مردم خودشان تصمیم بگیرند.

 

در سه دهه اخیر به حد کافی آزمون و خطا داشته ایم. هر چند پروژه اسکان عشایر در مقایسه با فعالیت هایی مانند تجمیع روستاها، خروج جنگل نشینان از جنگل، بهسازی روستاها، تعاونی های پره و دام گستر شیلات و ... بهتر جواب داده است و کم هزینه تر نیز هست، اما آنچه برای اسکان عشایر وعده داده شد عملی نشد به طوری که آحاد عشایر به صداقت و توانایی های دولتی برای ایفای تعهدات خود اعتماد لازم را ندارند.

 

 

 

س - به نظر جنابعالی راه اندازی سایت های اسکان در مناطق عشایری بر اساس برنامه های پنج ساله توسعه، تاثیری در ارتقای زندگی عشایر کشور و افزایش میزان تولیدات آنان به ویژه تولیدات دامی داشته است؟

 

ج - از آنجا که گرایش به اسکان همواره وجود داشته، هدایت و مدیریت چنین پدیده ای لازم است. سایت های اسکان حداقل برای زندگی خانوارهای ذینفع، ثروت و دارایی ایجاد کرده است ولی نتوانسته نیازهای عاطفی آنان را به خوبی تامین کند. برداشت من این است که در هر سایت اسکان، نسل اول دچار لطمات روحی می شوند، اما نسل های بعدی با تغییر الگوی معیشت سازگار می شوند. یادمان نرود که بسیاری از روستاها هم وضعیت خوبی ندارند، خیلی از روستاها تخلیه و ساکنان آن آواره شهرها شده اند.

 

 

 

س - در بودجه سال 93 یک درصد منابع صندوق توسعه ملی در قالب پرداخت تسهیلات به منظور افزایش تولید و پرواربندی دام به عشایر کشور اختصاص داده شد. به نظر حضرتعالی این اعتبارات چه تاثیری در روند افزایش تولیدات دامی عشایر به ویژه گوشت قرمز خواهد داشت؟

 

ج - هر مقدار تسهیلات به جامعه عشایری ترزیق شود و یا نهاده های تولید برای آنان تامین و توزیع شود، اقدام مثبتی است. باید توجه داشت که چرخه کامل تولید را باید مراقبت نمود. بهداشت دام، تامین علوفه، ارائه تسهیلات، کمک به بازاریابی و بازگشت سرمایه به درون خانوارهای عشایری تولید کننده یک زنجیره وابسته به هم هستند. جامعه عشایری با توجه به دانش عملی و مهارت در دامداری و نژادهای دامی متفاوتی که در اقلیم های مختلف جغرافیایی کشور به تجربه در اختیار دارند (این ذخیره ژنتیکی به عنوان بخشی از سرمایه ملی محسوب می شود)، به راحتی می توانند نیاز مصرفی کشور به گوشت قرمز را تامین کنند.

 

  

 

س - عده ای از کارشناسان عدم تضمین خرید دام بعد از پروار را از عمده مشکلات طرح پروابندی دام می دانند. نظر جنابعالی در این خصوص چیست و  چه راه کار هایی را برای برون رفت از این مشکل احتمالی توصیه می کنید؟

 

ج - در سوال قبلی اشاره شد که به چرخه و فرایند تولید باید توجه نمود و در هنگام رسیدن محصول دام و فرآورده های آن، نباید عشایر را تنها گذاشت. متاسفانه دستگاه های مسئول، واردات دام را ترجیح می دهند و در بخش ها و قسمت های دیگر هم همین گونه است؛ منافع در آنجاهاست و لذا با هزار حیله و ترفند واردات در اولویت قرار می گیرد.

 

در این خصوص باید پیشاپیش با عشایر قرار داد بسته شود تا گوشت تولید کنند و پیش پرداخت یا تسهیلات نیز به آنان داده شود، در فرایند تولید تحت نظارت باشند، بهداشت دام رایگان به آنان داده شود، خدمات رسانی تسهیل شده و متعاقبا محصولات آنان منصفانه قیمت گذاری و خریداری شود. ضرورتی ندارد که حتما دستگاه های دولتی عامل اجرایی باشند؛ شبکه ها و نهادهای مردمی می توانند واسط بین خانوارهای تولید کننده و مراکز ارائه خدمات و خرید دام باشند.

 

 

 

 س - در آیین نامه ساماندهی عشایر کشور وظایف دستگاه های فرهنگی در قبال عشایر تبیین شده است اما متاسفانه همواره مورد غفلت و کم توجهی دستگاه های مسئول قرار می گیرد. توصیه و راه کار جنابعالی برای فعال کردن دستگاه های فرهنگی و انجام وظایف شان در قبال جامعه عشایری چیست؟

 

ج - از دستگاه های فرهنگی دولتی انتظار نمی رود که اقدام موثری انجام دهند. آنان به دنبال کارهایی هستند که سمبلیک و نمادین است تا در معرض دید و داوری مقامات قرار گیرند؛ کارهایی که عموما از جنس فانتزی است.

 

خوشبختانه امروزه دانش آموختگان جامعه عشایری کم نیستند. تشکیل شبکه های مدنی و حضور مستمر و مطالبه سهم و حقوق عشایر می تواند یک راهکار مناسب باشد. آنچه مرحوم بهمن بیگی در راه اندازی، توسعه و تعمیم آموزش در عشایر انجام داد الگوی قابل تکراری است. وی بیش از یک دهه بدون پشتیبانی دستگاه های دولتی، کار را پیش برد و بالاخره موفق شد خود و برنامه های خود را به نظام حاکم بقبولاند.

 

در سال های اخیر اقدامات پراکنده ای که از سوی تشکل های خودجوش عشایری صورت گرفته و منجر به راه اندازی جشنواره ها، همایش ها، نمایشگاه ها، مسابقات و موسسات و بنیادهای فرهنگی شده است، گام قابل احترامی است. چنین مجامعی باید به صورت مستمر مطالبه فرهنگی داشته باشند و دستگاه های مسئول را تحت فشار قرار دهند.

 

 

 

                                                                 دیدار با محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام -  15 بهمن 1382

 

 

   

س - به نظر جنابعالی استفاده از پتانسیل های فرهنگی و اجتماعی عشایر در قالب برپایی جشنواره ها، همایش ها، نمایشگاه ها و ...  تا چه میزان می تواند توجه مسئولین و دستگاه های برنامه ریز را در خصوص توجه بیشتر به عشایر کشور جلب نماید؟

 

ج - از این گونه برنامه ها باید کمک گرفت چرا که این برنامه ها در عین حال که لازم است اما به تنهایی کفایت نمی کنند، از این رو بلافاصله باید در جهت تسهیل خدمات و توسعه فعالیت ها در مناطق عشایری، منجر به برنامه شوند.

 

در هر صورت استفاده از توانمندی های فرهنگی عشایر و عرضه مستمر آنها به گونه ای که برای یک برنامه چهارساله برنامه ریزی شود کم هزینه ترین و دست یافتنی ترین فرصت در اختیار است. امروزه بهره گیری از امکانات مجازی، بسیاری از مشکلات را حل کرده است و می توان دامنه این توانمندی ها را به بیرون از مرزها کشاند و یا حداقل یک برنامه بین المللی برگزار کرد.

 

 

 س - هم اندیشی، تعامل و استفاده ار تجربیات و نقطه نظرات مدیران سابق امور عشایر کشور را، چه در ستاد و چه در استانها، چگونه ارزیابی می کنید؟

 

ج - هیچ کس از مشورت کردن ضرر نمی کند. هر نفر تجارب، دیدگاه های متفاوت و شیوه و سبکی برای حل مسائل و تصمیم گیری دارد و برآیند و مجموعه این نگرش ها، هم افزایی ایجاد می کند. بنابراین مشورت کردن و بهره بردن از دانش و تجارب دیگران را به عنوان اقدامی پسندیده و شایسته باید مورد توجه قرار داد. به اعتقاد من در میان افرادی که بازنشسته شده اند و حتی کارشناسانی که از سازمان جدا شده اند، افرادی هستند که به جامعه عشایری دلبستگی و علاقه دارند و ممکن است برگردند. بنابراین همیشه  باید به آنها (چه در تهران و چه در استان ها) به عنوان یک فرصت نگاه کرد.

 

 

ـ  مجددا از وقتی که در اختیار گذاشتید صمیمانه سپاسگزاری می کنم. موفق و موید باشید.

 

 

                                                                                    دیدار با آیت الله دری نجف آبادی دادستان وقت کشور ـ  تیر ماه 1382

 

 

 

 

                                                            جشنواره سراسری شعر و موسیقی عشایر ایران ـ فرهنگسرای خاوران ـ دی ماه 1382

 

 

 

  

 

                                                                                                سالن اجتماعات هتل لاله ـ  23 و 24 اردیبهشت ماه 1383

 

 

 

                                                                   جشنواره دانشجویی فرهنگ استان ها - کوی دانشگاه تهران - اردیبهشت 1383

 

 

 

                                                                                             وزارت جهاد کشاورزی - سالن نعمتی جم -  زمستان 1383

 


١١:٥٧ - يکشنبه ٢ آذر ١٣٩٣    /    شماره : ١٤٢١    /    تعداد نمایش : ٢٦٨٧


نظرات بینندگان
کاربر مهمان
1393/09/02 17:58
0
0
با سلام خدمت همه خدمت گذاران عشایری، کاش جامعه عشایری کشور مجددا می توانست از تلاش های آقای اکبری که به حق دوران ریاستشان بر سازمان امور عشایر دوران طلایی عشایر بود بهره مند شود. انشاالله هر جا که هست خداوند پشت و پناهش باشد.
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 






  ارتباط با سازمان کد پستی: 1416943571
  آدرس: تهران- میدان فلسطین - خیابان فلسطین - خیابان بزرگمهر - نبش خیابان برادران مظفر - پلاک 12
ایمیل سازمان: Ashayer@ashayer.ir
  تلفن های تماس: 66412360 و 5-66973883-021   دورنگار: 66412691     سامانه پیام کوتاه: 664 000 100
روابط عمومی:  66973789

 

 
كلیه حقوق مادی و معنوی این سامانه متعلق به سازمان امور عشایر ایران است.
اجرا شده توسط پورتال سازمانی آریانیک